Pavlov Blog’un bugünkü yazısında aile terapisinden ve aile terapisi türlerinden bahsettik. Keyifli okumalar!
Aile Terapisi
Aile terapisi hem bir teori hem de bir tedavi yöntemi. Klinik sorunları, sistem teorisine dayalı olarak ailenin işlemsel kalıpları bağlamında görmenin bir yolunu sunar. Aile terapisi aynı zamanda bir ailenin üyelerine sorunlu, uyumsuz, tekrarlayan ilişki kalıplarının yanı sıra kendini bozan veya kendini sınırlayan inanç sistemlerini belirleme ve değiştirme konusunda yardımcı olunan bir müdahale biçimini temsil ediyor.
Bireysel odaklı terapilerden farklı olarak, aile terapisinde tanımlanan hasta (ailede sorunlu olduğu düşünülen aile üyesi), aile içinde veya belki de aile ile dış toplum arasındaki sorunlu işlemler tarafından sürdürülen sorunlu veya sıkıntılı davranışlar sergiliyor olarak görülür. Ailelerin değişmesine yardımcı olmak, bireylerin yanı sıra ailelerin de daha iyi işlev görmesini sağlar.
Ailenizle birlikte destek alabileceğiniz konuları listelemek gerekirse:
- Evlilk sorunları
- Ailede yaşanan değişiklikler
- Çocuk – ebeveyn , ebeveyn – ebeveyn arasındaki iletişim sorunları
- Travmalar
- Zorlu yaşam olayları
Gelişim ve Kavramlar
Aile terapisinin gelişimi 2. Dünya Savaşı’ndan sonra başladı. Bu tarihten önce de terapistler bazı ailelerin hasta için toksik ortamlar oluşturduğunu farkediyor ancak hastaneye yatırma gibi yaklaşımlarla hastayı aile ortamından uzaklaştırma yoluna gidiyorlardı. Halbuki hasta yeniden aynı ortama döndüğünde problemler yeniden kendini göstermeye başlıyordu.
Aile terapisinin ilk isimlerinden biri olan Christian Midelfort, 1957’de “Psikoterapide Aile” kitabını yayınladı. Psikoanalitik psikoterapi kökenli olarak ilk aile terapisi temelleri atılmış oldu.
1950’li yıllarda şizofreni hastaları ve onların aileleri ile çalışmaya başlayan Bateson “double bind” kuramını ve Lidz de “schism” ve “skew” tanımlamalarını ortaya attı. Bunlar aile terapisinin önemli kavramlarıydı.
Double bind: Annenin olumlu bir mesajı olumsuz bir affekt ile (duygu durumu) vermesi.
Schism: Ailenin birbirleriyle yaman iki zıt gruba bölünmesi.
Skew: Ailenin bir bireyinin ciddi kişilik problemleri nedeniyle evliliğe, problem olacak derecede hükmetmesi.
Başlangıçta psikoanalitik (Freudyen) kökenli olarak doğmuş olsa da aile terapisini birçok ekol kullandı. Örnekler verelim.
Aile Terapisi Türleri
Aile Sistemleri Terapisi
İnsanların ruh sağlığı sorunlarının üstesinden gelmek için ilişkilerinin güçlü yönlerini kullanmalarına yardımcı olmaya odaklanan bir yaklaşım.
İşlevsel Aile Terapisi
Genellikle riskli davranış, şiddet veya madde kullanımı ile ilgili sorunlar yaşayan gençler için kullanılan kısa süreli bir tedavidir. Gençlerin ve ailelerin her bir birey için güven ve saygı inşa ederken çözüm aramalarına yardımcı olur.
Öyküsel (Narrative) Aile Terapisi
Aile üyelerini, bu deneyimlerin kim olduklarını ve başkalarıyla nasıl ilişki kurduklarını nasıl şekillendirdiğini anlamak için kendi hikayelerini anlatmaya teşvik eder. Bu anlatı ile çalışarak, kişi sorunları sadece kendi dar merceğinden görmek yerine daha objektif bir şekilde görmeye başlayabilir.
Psikoeğitim
Aile üyelerinin ruh sağlığı koşullarını daha iyi anlamalarına yardımcı olmaya odaklanır. Aile üyeleri ilaçlar, tedavi seçenekleri ve kendi kendine yardım yaklaşımları hakkında daha fazla bilgi sahibi olarak uyumlu bir destek sistemi olarak işlev görebilir.
Destekleyici Aile Terapisi
Bu terapi türü, aile üyelerinin hissettiklerini açıkça paylaşabilecekleri ve ailelerinden destek alabilecekleri güvenli bir ortam yaratmaya odaklanır.
Aile üyelerinin düşüncelerini ve ihtiyaçlarını nasıl daha iyi paylaşabileceklerini ve çatışmaları ilişkilere daha az zarar verecek şekilde nasıl çözebileceklerini öğrenebildikleri, iletişimi merkeze alan bir tedavi şekli olan aile terapisinin Türkiye için önemli olduğunu düşünüyoruz.
Bizim gibi aile sistemleri birbirinin içine geçmiş, bir kadın için anne, kız çocuk, hoca, abla, iş arkadaşı; bir erkek için baba, kardeş, oğul, arkadaş, ekip üyesi gibi rollerin fazlaca çatıştığı bir ülkede bu terapi türü kullanışlı bir araç.
Terapi tabii ki sosyoekonomik bir konu ve çoğu bir lüks. Orta ve üst gelirli kişiler bunu artık bir ihtiyaç olarak görme eğiliminde olabiliyor. Bizim buradaki çabamız, kulak dolgunluğu sağlamak, bilgi aktarmak, gerekirse kişileri terapiye yönlendirmek.
Pavlov Blog’daki bu yazımızda aile terapisinden ve aile terapisi türlerinden bahsettik. Başka yazılarda tekrar görüşmek dileğiyle.
Kaynaklar
Akademik Makaleler
SAMANCI, A. Y., & Ekici, G. (1998). Aile terapisi. Düsünen Adam, 11(3), 45-51.
Bloglar
Healthline: www.healthline. com/health/family-therapy
Very well mind: www.verywellmind. com/family-therapy-definition-types-techniques-and-efficacy-5190233
Kitaplar
Wedding, D., & Corsini, R. J. (2013). Current psychotherapies. Cengage Learning