Bu kez çocukluğa inmiyoruz, direkt çocuğa gidiyoruz. Ne demek bu? Pavlov Blog’un bu yazısında babasının izini süren Anna Freud’dan bahsettik. Keyifli okumalar.
Anna Freud Kimdir?
Sigmund Freud, çoğunlukla yetişkinlerle çalıştı ve zamanda geriye yolculuk yaparak onların çocukluğuna indi; yeni bir yapılanma amaçladı.
Buna karşılık Anna Freud, ilgisini doğrudan çocuklarla çalışmaya yöneltti.
Çocuklarla ondan önce de çalışan kişiler olsa da, çocuk psikanalizini ayrı bir terapi biçimine dönüştüren ve sistematikleştiren ilk kişi Anna Freud.
Çocuk Analizi Nedir?
Çocuk analizi, psikanalizin temel kuramlarına bağlı kalmalıydı ama terapi anlamında farklılaşmalıydı Anna’ya göre. Anna Freud’un analize dair belli başlı savunularına değinelim birlikte.
İlkin çocukların 6 yaş civarında başlayan latent dönemine ulaştıklarında analiz edilmesi gerekliliğini savunuyor – 6 yaşından önce çocuğun psikoseksüel ve duygusal gelişimlerini desteklemek ve nevrozun iyice kök salmasını önlemek için çocuğun çevresine odaklanmanın en iyisi olduğunu düşündüğü için –
🐶 Latent dönem: Sigmund Freud’un psikoseksüel gelişim evreleri olarak tanımladığı beş evreden kronolojik olarak dördüncü olanı. 6 yaştan ergenliğe kadar olan dönemi kapsıyor. Bu aşamada libido uykuda ve daha fazla psikoseksüel gelişme gerçekleşmiyor. İngilizcesi latency period; geç, gecikme dönemi şeklinde Türkçe’ye çevriliyor.
Freud, cinsel dürtülerin çoğunun latent dönemde bastırıldığını ve çocuğun enerjisinin yeni beceriler geliştirme, eğitim, arkadaşlıklar gibi alanlara yönlendiğini; oyunun ise büyük ölçüde aynı cinsiyetten diğer çocuklarla sınırlandığını söylüyor.
Çocuk hastalarla güçlü terapötik ittifak kurmanın önemini de işaret etti Anna Freud. Yetişkinler gönüllü olarak analiz ararken, çocukların böyle bir farkındalığı çoğu zaman olmadığı için, çocuklarla terapi yapmadan önce onların dikkatini ve güvenini sağlamak çok önemliydi.
Anna Freud’un psikoterapi çalışmasının temel ilkesi, her çocuğun kendi başına bir kişi olarak kabul edilmesi gerektiği. Onların özel ihtiyaçlarına göre hareket eden Freud, bir vakada bir çocuğun hikayelerini yazmasına yardım ederken, başka vakada bir çocuğa elbise ördüğü de olmuş.
Serbest Çağrışım Tekniği
Anna, çocukların odaklanma süreleri yetişkinlerden az olduğu için – tabii o zamanlar dikkat, odak, bellek gibi kavramlar icat edilmemişti – çocuklardan yalnızca kısa bir süre için serbest çağrışım yapmalarının istenebileceğini düşünmüştü. Serbest çağrışıma geçen sayıda değinmiştik, ben okuyamadım diyen üzülmesin, yazı sonunda link paylaştık.
Bir yetişkin gibi serbest çağrışım yapmasındansa, çocuk hastalarının tedavi odasında tamamen özgürce hareket etmelerine izin verdi Anna Freud. Meselâ bir çocuk halının üzerinde zıplasa, o da aynısını yaparmış. Çocuklarla iyi bir ilişki kurmanın güzel yollarından birisi gerçekten.
Dahası, çizim malzemelerini kullanılabilecek şekilde hazırlayıp çocukları teşvik edermiş kendisi. Çizimler özellikle çocuklar için önemli bir iletişim aracı olarak görülüyordu. Günümüzde de birçok yaklaşım var çizimlerin kullanıldığı.
Bu psikoterapi yaklaşımlarına ek, ego psikolojisinden kısaca bahsetmezsek olmaz.
Ego Psikolojisi Nedir?
Sigmund Freud’un teorisi klasik psikanalizin uzantısı ve bir diğer deyişle günümüzdeki yansıması olan ego psikolojisi akımının altında düşünce ve uygulamalar üreten Erik Erikson, Heinz Hartman, Wilhelm Reich gibi epey ünlü kişiler olsa da, Anna Freud öncü olarak kabul ediliyor.
Babasının savunma mekanizmaları üzerine yaptığı çalışmaları Ego ve Savunma Mekanizmaları yapıtında detaylandıran Anna Freud, dokuz ayrı savunma mekanizması tanımlıyor.
Psikanalizin ağırlık verdiği noktayı dürtülerden ego savunmalarına kaydıran bu yaklaşım, dinamik psikiyatrinin de ilgisini psikopatolojilerden kişilik bozukluklarına doğru kaydıran bir etki yaratıyor.
Bu yazımızda babasının izinden giden Anna Freud’a ve onun Ego Psikolojisi kuramına değindik. Pavlov Blog’un başka sayılarında yeniden buluşmak dileğiyle.
Kaynaklar
Bloglar
Anna Freud Freud Museum London https://www.freud.org.uk/education/resources/anna-freud-life-and-work/child-psychoanalysis/
Goblin Mode: https://en.wikipedia.org/wiki/Goblin_mode
McLeod, S. A. (2019, July 18). Psychosexual stages. Simply Psychology. www.simplypsychology.org/psychosexual.html
Kitaplar
Geçtan, E. (1998). Psikanaliz ve sonrası (8. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Safran, D. J. (2014). Psikanaliz ve psikanalitik terapiler. İstanbul: Okuyan Us Yayınları.