Psikologlara müjde! İşte sonunda bir psikoloğun geliştirmiş olduğu nadir ekollerden akılcı duygusal davranış terapisi! Psikologlar da kuram geliştirebiliyor bakınız Albert Ellis, kendisi bir klinik psikolog.
Bugünkü sayımızda Akılcı Duygusal Davranış Terapisine ve ekolün kurucusu Albert Ellis’e değindik. Keyifli okumalar.
Albert Ellis ve Akılcı Duygusal Davranış Terapisi
Kuramın orijinal ismi Rational Emotive Behaviour Therapy’dir. Türkçeye Akılcı Duygusal Davranış Terapisi şeklinde kazandırılmıştır. Kuramın öncüsü Albert Ellis ilginç bir karakterdir. Önce işletme okumuş, ardından yazarlıkta bulmuştur kendini. Cinsellik hakkında kurgusal olmayan yazılar yazmış; insanlar ondan fikir almaya çalışırken danışmanlığı sevdiğini fark etmiş. O zamanlar ABD’de (şu anki Türkiye gibi) psikoloji yasaları/uygulamaları pek gelişmiş olmadığı için klinik psikoloji masterı yapıp danışmanlığa başlamıştır.
Psikoterapistler arasında yaygındır; ” Terapist olacak kişi, kendi terapisinden de geçmelidir. ” diye söylenir. Böyle bir zorunluluk olmasa da, hem ek psikanalitik terapi eğitimleri (hani Freud’un yöntemi olan) alıyor hem de kendi psikanalizinden geçiyor Ellis. Tüm bu sürecin de kafasını daha çok karıştırıp, birçok soru doğurduğunu belirtiyor. Eğitim dediğin işte böyle olmalı: Soruları çözmek yerine daha çok soru doğurmalı.
Ellis, Columbia University’deki doktorası sürecinde psikanalizin bilinemez doğasına kendini kaptırıyor önce. Eğitimlerini ve kendi analiz sürecini tamamlamasının ardından, psikanaliz uygulamasına dahi başlıyor.
Fakat devamında, hastalarının daha pasif bir yöntem olan psikanalize kıyasla daha hızlı iyileştiğini gözlemlediği teknikler keşfediyor Ellis. Bu yeni denemelerinde daha aktif ve daha yönlendiren/ tavsiyeler veren bir tutum izliyor.
Öte yandan kendisini hasta koltuğunda düşündüğünde, yani analizden geçtiği sırada, Epiktetos, Marcus Aurelius, Spinoza ve Bertrand Russell’ı okuyarak/ uygulayarak kendi problemlerinin çoğunu çözdüğünü de hatırlıyor Ellis. Noktalar burada birleşiyor.
1955’e gelindiğinde psikanalizi tamamen bırakarak, bunun yerine insanları mantıksız inançlarıyla yüzleştirerek ve onları rasyonel olanları benimsemeye ikna ederek davranışlarını değiştirmeye odaklandı. Ellis, bu rolün hem kişiliğine hem de zevklerine daha uygun olduğunu; böylece daha dürüst olabileceğini düşündü. Terapi ekolünün terapistin kişiliğine uygunluğu teması, hatırlayalım!
Akılcı Duygusal Davranış Terapistinin Alet Çantası
Terapist, zorlukların üstesinden gelmenize veya hayattaki hedeflere ulaşmanıza yardımcı olmak için, sizi kötü etkileyen inançları ve katı düşünce kalıplarını belirlemek adına sizinle iş birliği yapar bu yöntemde.
Bu düşüncelerin ne kadar mantıksız olduğunu ve size nasıl zarar verdiğini görmenize yardımcı olan terapist; çeşitli zihinsel egzersizlerle, olumsuz düşüncelerinizi ve davranışlarınızı nasıl azaltacağınızı ve bunları daha sağlıklı, daha yapıcı ve kendini kabul eden düşüncelerle nasıl değiştireceğinizi öğretmeye çalışır.
* Videoda Albert Ellis’ten akılcı duygusal davranış terapisi örneği görebilirsiniz.
Olumlu görselleştirme, düşünceyi yeniden çerçevelendirme ve kendi kendine yardım kitaplarının, görsel-işitsel kılavuzların yanı sıra oturumlar arasında pekiştirmek için verilen ödevler dahil olmak üzere çeşitli materyallerden yararlanılır.
Bu ekolün bugün çok popüler olan bir diğer yönlendirici ekol bilişsel davranışçı terapinin(BDT) temellerini attığını ekleyelim.
Akılcı Duygusal Davranış Terapisi Nasıl Çalışır?
Ellis, çoğu insanın kendileri hakkındaki düşüncelerinin çoğunun mantıksız olduğunun ve önemli ilişkiler ve durumlarda davranış biçimlerini olumsuz etkilediğinin farkında olmadığına inanıyor demiştik.
Ellis’e göre, bu düşünceler insanları olumsuz duygulara maruz bırakmaya ve kendine zarar verici davranışlarda bulunmaya yönlendiriyor. Aynı zamanda insanlar, eğer bir işi yapmaya istekliyseler, irrasyonel inançlarına meydan okuyabilir ve onları değiştirebilirler. İnsanların rasyonel olduğuna dair bir görüşü var Ellis’in yani.
Ekolün terapideki yöntemi de nispeten matematiksel. Bileşenlere doğrusal bir yaklaşımı var:
ABCDE isimli bu modelin bileşenleri şöyle:
Etkinleştiren olay: Nasıl hissettiğimizi veya düşündüğümüzü etkinleştiren dış olay
İnanç: Olay, kendimiz ve diğer insanlar hakkındaki otomatik inançlarımız
Sonuç: Duygusal veya davranışsal tepkileriniz
Anlaşmazlık: Bu inançlara itiraz ettiğinizde veya bunları sorguladığınızda
Etkili davranış: Mantıksız inançlara direndiğiniz ve davranışınızı değiştirdiğiniz zaman
Terapist, harekete geçiren olay, inançlar ve sonuçları arasındaki bağlantıları görmemize yardımcı oluyor. Bu farkındalık, mantıksız inançlarımızı ve düşüncelerimizi anlamanıza yardımcı olabilirse eğer, daha iyi ve daha olumlu tepkiler/ sonuçlar anlamına gelebilir.
Pavlov Blog’da bugün Akılcı Duygusal Davranış Terapisi ve Albert Ellis’ten bahsettik. Başka sayılarda yeniden görüşmek dileğiyle.
Kaynaklar
Bloglar
Albert Ellis Institute: https://albertellis.org/
Albert Ellis resmi websitesi: https://albertellis.org/
Rasyonel Duygucu Davranış Terapisi: /www.psychologytoday.com/us/therapy-types/rational-emotive-behavior-therapy
Kitaplar
Wedding, D., & Corsini, R. J. (2013). Current psychotherapies. Cengage Learning